Wanneer iemand in het buitenland in de problemen raakt, schieten de gebruikelijke systemen soms tekort. Zo ook bij een verwarde Nederlandse vrouw die met haar moeder en hond strandt op een buitenlandse snelweg. De vrouw had geen adres in Nederland en geen zorgverzekering, inkomsten en vangnet. Hoe komt zij terug naar Nederland, wie betaalt de repatriëring en welke zorg is nodig? Deze casus laat zien hoe de inzet van Professionals voor Maatwerk Multiproblematiek (PMM) tot een oplossing leidde. Samenwerking en maatwerk bleken cruciaal.
Een multiprobleemsituatie staat zelden op zichzelf. Het is vaak een opeenstapeling van problemen die zich op verschillende leefgebieden afspelen. Dit was ook het geval in deze casus. De vrouw, met een voorgeschiedenis van psychische problemen en een gecompliceerde familiesituatie, leefde al enige tijd samen met haar moeder. De twee hadden geen vast adres en reisden – met een hond – in het buitenland in een huurauto die al ingeleverd had moeten worden. Nadat het autoverhuurbedrijf de auto een eerste keer had geblokkeerd, werd afgesproken dat ze terug naar Nederland zouden rijden. Maar in plaats daarvan vervolgden ze hun weg richting een ander Europees land, waar een oom woonde. De auto werd opnieuw geblokkeerd. Bij een poging de auto aan te duwen, overleed de moeder plotseling aan hartfalen. De vrouw raakte in shock en werd opgenomen op de psychiatrische afdeling van een ziekenhuis, terwijl haar hond 100 km verder in quarantaine in een asiel zat. Zonder geld, netwerk of zorgverlening leek terugkeer naar Nederland onmogelijk. Wat nu?
Procesregie en samenbrengen betrokkenen
De Nederlandse ambassade in het betreffende land benaderde de collega’s van het ministerie van Buitenlandse Zaken, maar die heeft slechts inzet tot aan de grens en geen mogelijkheden of netwerk in Nederland. BuZa liep vast en zocht contact met PMM. Belangrijk was dat er een gecoördineerde aanpak kwam met aandacht voor de knelpunten voor wat betreft de repatriëring en op de leefgebieden financiën, psychische gezondheid en huisvesting. Nadat de situatie met behulp van BuZa zo compleet mogelijk in kaart was gebracht, nam het Landelijk Maatwerkloket Multiproblematiek van PMM de regie, zocht naar de juiste samenwerkingspartners en bracht hen samen om (maatwerk)oplossingen te vinden en advies te geven. De belangrijkste vragen waren: wie zou de repatriëringskosten dragen? Welke instanties moesten worden ingeschakeld? En hoe kon een 'zachte landing' in Nederland worden gerealiseerd?
Een onverwachte doorbraak
Bij het organiseren van ondersteuning en zorg in Nederland en het zoeken naar financiële middelen voor de terugreis en levensonderhoud, ontdekte PMM dat mevrouw eerder een uitkering van het UWV had ontvangen. We schakelden met het UWV, dat maatwerk bood door haar uitkering te laten herleven, waardoor een voorschot mogelijk werd. Dit voorschot wilden we gebruiken voor haar terugreis naar Nederland. Op dat moment meldde een familielid zich onverwachts en bood aan om zowel mevrouw als de hond met de auto op te halen en terug te brengen. Hij ontving hiervoor een vergoeding uit het voorschot. Het bemoeizorgteam van de betrokken gemeente stelde een dossier op en regelde onder meer de zorgverzekering, het contact met het UWV, begeleiding en gesprekken over bewindvoering. Dankzij deze maatwerkoplossingen konden vrouw en hond opgehaald worden. Het bemoeizorgteam van een gemeente in Noord-Brabant stelde een dossier op en regelde onder meer de zorgverzekering, het contact met het UWV, begeleiding en gesprekken over bewindvoering. In dit alles trad PMM op als verbinder tussen de verschillende partijen.
Systeemleren: knelpunten verder brengen
Deze casus laat zien hoe er dankzij de inzet van PMM en nauwe samenwerking met de betrokkenen, de nodige stappen gezet konden worden om tot een oplossing te komen. Tegelijk kwamen er ook belangrijke knelpunten naar voren. Zo is er niets gereld voor de financiering van de kosten van de daadwerkelijke repatriëring wanneer iemand geen (aanvullende) zorgverzekering, reisverzekering of eigen middelen heeft. Bovendien roept de casus vragen op over de afhankelijkheid van toevalligheden. Wat als het familielid zich niet had gemeld? Dan was de vrouw waarschijnlijk door het Franse ziekenhuis op straat gezet, met alle risico's van dien. Door knelpunten actief te signaleren en onder de aandacht te brengen van de juiste organisaties, draagt PMM bij aan het verbeteren van het systeem. Niet alleen voor deze vrouw, maar voor alle toekomstige gevallen waarbij de huidige voorzieningen en wet- en regelgeving niet voldoende is. Zodat meer mensen de hulp krijgen die nodig is, zonder afhankelijk te zijn van geluk of toeval.