Wanneer professionals bij gemeenten of publieke dienstverleners vastlopen in een complexe casus, helpt Professionals voor Maatwerk Multiproblematiek (PMM) hen verder. De regievoerders hebben korte lijntjes naar allerlei (overheids)organisaties, zodat ze snel weten of en hoe een vastgelopen zaak kan worden vlotgetrokken. Voor dit artikel – dat ook verscheen op de website van de JenV-brede Werkagenda – zijn Christel van Zelst, regievoerder bij PMM, en Florine Reitsma, PMM-ambassadeur voor Justitie en Veiligheid en werkzaam bij Team Jeugdcriminaliteit, geïnterviewd over hun samenwerking en inzet in complexe casussen.
De meeste professionals die Christel van Zelst en haar collega-regievoerders benaderen, zijn met een casus vastgelopen in het reguliere systeem. Om heel verschillende redenen komen ze niet verder. Christel: “Het gaat altijd om multiproblematiek, een opeenstapeling van problemen op allerlei terreinen. De burger – vertegenwoordigd door een professional – zit klem tussen wetten, regels en domeinen. Beleid is vaak met goede redenen bedacht en werkt voor een grote groep, maar kan onbedoelde en hardvochtige effecten hebben in individuele gevallen. Wij nemen de casus niet over, maar ondersteunen professionals met expertise en advies. Dat doen we zo lang als nodig en zo kort als mogelijk.”
Meedenk- en maatwerkstand
Die expertise weten de PMM-regievoerders heel snel te vinden, via hun uitgebreide netwerk en eigen ervaring in de uitvoering. Christel: “Wij hebben bij alle organisaties in ons netwerk een contactpersoon die direct in de meedenk- en maatwerkstand gaat als wij bellen; bij ministeries zoals Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), JenV, Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), en Financiën (FIN), en bij publieke dienstverleners zoals de Belastingdienst, het Centraal Administratie Kantoor AWBZ (CAK), Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), Sociale Verzekeringsbank (SVB) en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV).”
Ambassadeur
Ook de ministeries kunnen via hun PMM-ambassadeur worden geraadpleegd. Gaat het om complexe vraagstukken op een justitieonderwerp, dan belt Christel met Florine Reitsma, die naast PMM-ambassadeur voor Justitie en Veiligheid werkzaam is bij Team Jeugdcriminaliteit. Florine: “Ik weet via mijn netwerk op het departement snel wie ik voor een bepaalde vraag moet hebben. Die contactpersoon kan mij of Christel vervolgens helder uitleggen of overal aan is gedacht, of de wet goed is uitgelegd, hoe maatwerk tóch wél kan volgens welke wet, bepaling of om politieke redenen. Het komt ook voor dat de meest wenselijke of ideale uitkomst voor een casus gewoon niet haalbaar is. Dan kijken we met elkaar naar een goed alternatief met onderbouwing.”
Systeemleren
Dat Florine structureel verbonden is aan PMM, is ook voor de ministeries van Justitie en Veiligheid en Asiel en Migratie waardevol. “Als PMM in de jaarlijkse analyse van casuïstiek patronen of signalen ziet, dan kan ik die adresseren op het departement.
Mijn opdracht als PMM-ambassadeur is: als departement met een ‘can-do’-mentaliteit meedenken bij de vragen die het loket krijgt én aandacht vragen voor de verbeterpunten die uit de casuïstiek volgen. Hiervoor heb ik ook goed contact met de JenV-brede Werkagenda. Dit programma weet bijvoorbeeld via de Standen van de Uitvoering op welke gebieden er nog meer signalen zijn. Die zaken kunnen we bundelen, want N=1 helpt soms niet om een systeem te veranderen. Dankzij input vanuit PMM zijn er meer voorbeelden en haakjes om ‘systeemleren’ te ondersteunen en aan te jagen. De JenV-brede Werkagenda heeft dit thema geprioriteerd als ‘feedbackloop/signalen opvolgen’.”
Thema’s die vanuit de PMM-casuïstiek voorbijkomen, zijn bijvoorbeeld de overgang van forensische zorg naar vrijwillig kader, problematische scheidingen, bewindvoering en de gevolgen van het niet hebben of verliezen van een verblijfsvergunning. Mocht het echt nodig zijn, dan kan het loket opschalen naar de landelijke escalatietafel van PMM, waar de betrokken bestuurders samen naar de casus kijken.
Rechtstreeks bereikbaar
Hoeveel vastgelopen casussen de PMM-regievoerders met alle hulptroepen vlottrekken en waar die over gaan, staat in de jaarlijkse brief die de minister van SZW met de Tweede Kamer deelt. Bovendien worden via PMM mogelijk meer zaken opgelost buiten de inzet van het loket om. Maatwerkprofessionals die bij PMM zijn aangesloten, kunnen namelijk ook zélf via het Landelijk Maatwerkregister contactpersonen bij andere organisaties rechtstreeks bereiken.
Christel: “Ons Maatwerkregister biedt deze maatwerkprofessionals toegang tot elkaars contactgegevens, zodat zij samen kunnen sparren zonder tussenkomst van het loket. Dankzij dit register hoeft een professional niet via een wijdvertakte telefoonboom eindeloos doorverbonden te worden of in een wachtrij te staan. Zo zorgen we er samen voor dat we binnen beleid en wetgeving aandacht voor de menselijke maat hebben.”
Wil je meer weten over PMM of zit je met een buikpijncasus? Mail dan naar PMM@rijksoverheid.nl.