Met de beste bedoelingen is de afgelopen decennia een complex sociaal systeem gebouwd. Met wetten die op zichzelf staand vaak goed en helpend zijn, maar die in de praktijk problemen soms eerder groter kunnen maken dan oplossen. In het boekje 'Met hart en ziel én heel veel energie' lees je 9 verhalen uit die dagelijkse praktijk van de maatwerkprofessional. De verhalen zijn niet zozeer bedoeld om die schrijnende situaties onder de aandacht brengen, maar wel om een inkijkje geven in de dagelijkse realiteit van de professionals die deze gezinnen bijstaan. Eén van deze verhalen gaat over Lois.
Menig Sociaal Raadsman of -vrouw noemt zichzelf de ‘sociaal huisarts’ van hun gemeente. Zij moeten overal iets vanaf weten, snel kunnen schakelen en problemen opsporen voordat ze uit de hand lopen. Waar hun collega’s alles weten van een klein stukje, overzien zij vaak de hele puzzel. Net als de huisarts zorgen zij voor balans in de ondersteuning: zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Ook Lois is een gepassioneerd raadsvrouw. Haar eigen ouders kregen ooit hulp van een Sociaal Raadsman. Zij zag wat dit voor hun gezin betekende en wist zeker: dit wordt mijn toekomst!
Lois komt via het medisch maatschappelijk werk in contact met een gezin dat sinds kort in Nederland woont. Amir en Nisa spreken nog niet goed Nederlands, maar zijn van plan om iets van hun nieuwe leven te maken, samen met Bibi van vijf en Rayan van twee. Al snel slaat het noodlot toe. Bibi heeft een tumor in haar hoofd en moet intensief en langdurig behandeld worden. Het gezin wordt fantastisch opgevangen in het ziekenhuis, maar de schok is enorm. Dit allesoverheersende nieuws legt hun toekomstplannen halsoverkop stil.
In de knoop
Ook in praktisch opzicht raken de ouders overweldigd. Elke drie weken wordt Bibi drie dagen opgenomen voor de chemobehandeling en daarna moet ze thuis uitzieken. Het ziekenhuis waarschuwt bij aanvang dat dit grote impact zal hebben op het hele gezin. En dit is nog maar het behandelschema voor het eerste half jaar! Een van de ouders mag fulltime bij Bibi in het ziekenhuis zijn. Al bij de eerste behandeling komen ze in de knoop. Nisa neemt de kleine Rayan overdag mee naar het ziekenhuis, Amir werkt fulltime en haalt ’s avonds zijn zoontje op. Dit gaat niet goed. Rayan is erg druk, terwijl Nisa al haar aandacht nodig heeft voor Bibi. Het geeft niet alleen moeder en dochter veel stress, maar ook het behandelend personeel. De ouders zien geen oplossing, ze hebben geen familie of vrienden om te helpen, en natuurlijk wil Amir zijn baan behouden. De maatschappelijk werker van het ziekenhuis neemt contact op met Lois.
Geen netwerk
Lois gaat op onderzoek uit. Omdat het gezin pas kort in Nederland is, hebben ze nog geen netwerk. Niemand kan Rayan opvangen. Amir is allang blij dat hij werk heeft, mede door zijn taalachterstand viel dat niet mee. Toch werkt hij nu veertig uur per week in een magazijn via een uitzendbureau. Ook Lois vindt het belangrijk dat hij dit kan blijven doen. Werk is immers de sleutel tot zelfstandig leven in Nederland. Echter, zijn uitzendcontract geeft geen recht op zorgverlof. Niet werken betekent geen inkomen. Lois benadert het uitzendbureau, maar ondanks dat zij en de opdrachtgever tevreden zijn over Amir, zien zij geen rol voor zichzelf in een oplossing zoals zorgverlof. Hij mag stoppen met werken en zodra de thuissituatie gestabiliseerd is, mag hij altijd terugkomen.
Gedwongen werkloos
Dan gaat Lois op zoek naar kinderopvang. Er is een plek beschikbaar, maar het loopt vast op de financiën. Amir verdient net boven de bijstandsnorm, maar omdat Nisa niet werkt of studeert, heeft het gezin geen recht op kinderopvangtoeslag. Lois brengt de situatie onder de aandacht bij de Belastingdienst, maar krijgt hier hetzelfde antwoord: de kinderopvangtoeslag is bedoeld voor ouders die beiden werken of studeren, hier werkt alleen de vader. Een uitzondering is niet mogelijk. De enige oplossing die Lois nu ziet is dat Amir moet stoppen met werken, omdat ze de opvang niet kunnen betalen. De WW lijkt de enige oplossing en het stel legt zich daarbij neer. Lois is het hier niet mee eens. Iemand die kan werken, moet ook gewoon werken. Wanneer het ene potje niet wil of kan betalen, kan werkloosheid nooit de oplossing van het probleem zijn! Als de ouders ondersteund worden om de kinderopvang te betalen, dan kan Amir gewoon blijven werken en is een WW-uitkering niet nodig.
De verkeerde is ziek
Lois gaat door met zoeken. Respijtzorg dagbesteding is ook niet passend, aangezien de 2-jarige niet diegene is die ziek is. En ook voor een Sociaal Medische Indicatie lijkt de verkeerde ziek te zijn, aangezien een SMI bedoeld is voor het ontlasten van een zieke ouder. Lois benadert de maatwerkfunctionaris van haar gemeente. Zij overtuigt haar ervan om voor een half jaar geld uit het maatwerkbudget toe te kennen, voor flexibele opvang. Hoe zij daarna de situatie gaat oplossen, is van later zorg. Wie dan leeft, wie dan zorgt.
Duizendpoot
Samen met het Programma Maatwerk Multiprobleemhuishoudens spart Lois over de casus en komt erachter dat haar gemeente mogelijk de ruimte rondom de SMI te krap interpreteert. Een medische crisissituatie kan ook grond zijn voor deze indicatie. Lois wist niet dat die mogelijkheid er was. Geen maatwerkoplossing nodig, maar een oplossing binnen de juridische kaders van deze regeling! Lois is blij, al had ze dit antwoord heel wat eerder willen vinden. Hoe moet ze alle details van de wet- en regelgeving weten? Een duizendpoot moet ze zijn: een hulpverlener met passie voor haar cliënten en tegelijkertijd een lopende encyclopedie. Met het programma bespreekt ze haar frustratie; wat als ze niet aan de bel had getrokken, als ze niet deze oplossing had kunnen vinden, was Amir dan zijn baan kwijtgeraakt? De verantwoordelijkheid drukt op haar schouders, maar veel tijd heeft ze niet om daarover na te denken; ze moet een SMI aanvragen!
Over de publicatie
We hopen dat de verhalen in dit boekje jou net zo raken als ons en je inspireren om te kijken waar jij het verschil kunt maken, hoe jij kunt werken vanuit De Bedoeling. Samen kunnen we elkaar versterken bij de zoektocht naar een systeem dat beter dienstbaar is aan de professionals en de inwoners.