Op woensdag 9 november kwamen ruim 200 professionals van ministeries, gemeenten, uitvoeringsorganisaties en andere geïnteresseerden bij elkaar in het Oude Magazijn in Amersfoort voor het PMM-congres. Een bijzondere bijeenkomst met een flinke dosis trots op wat er de afgelopen jaren is bereikt door het programma en alle samenwerkingspartners op het vlak van maatwerk bij multiproblematiek.
Programmamanager PMM Marjan Jellema sprak de zaal glunderend toe: ‘Wat fantastisch dat jullie hier vandaag met zoveel zijn. Dit hebben we gewoon echt gefikst met elkaar!’ Marjan vertelde trots dat PMM ooit begon vanuit een idee van een groep pioniers, die voelden dat het anders moest. Zij hebben ontzettend hard gestreden voor PMM, met als resultaat dat er nu een landelijke hulpstructuur staat met concrete instrumenten waar professionals gratis gebruik van kunnen maken. Wat een mooie mijlpaal!
Ook Carola Schouten, Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen, vertelde in een videoboodschap blij te zijn met PMM en benadrukte het belang van het samen sneller oplossen van multiproblematiek.
Daarna volgden twee boeiende panelgesprekken over casuïstiek, de instrumenten van PMM, de bedoeling van maatwerk en dromen voor de toekomst.
Panelgesprek 1: Resultaten en gedachtengoed PMM
In het eerste panelgesprek gingen Aicha Lagha (gemeente Amsterdam), Laurens Hage (Rijksdienst voor Identiteitsgegevens), Wanda Hakkesteegt (Sociale Verzekeringsbank), Annemarie de Beer (Landelijk Maatwerkloket Multiproblematiek) en Peter Hennephof (Landelijk Escalatie Team) in gesprek over een actuele PMM-casus, waarbij een vrouw uit angst voor eerwraak is gevlucht, maar haar familie en ex-man toegang blijken te hebben tot gegevens over haar nieuwe identiteit.
In gesprek met de betrokkenen, reconstrueert dagvoorzitter Esther van der Voort wat er is gedaan om deze complexe casus op te lossen. En hoe zorgen we ervoor dat dit voortaan niet meer gebeurt? Moet hiervoor regelgeving worden veranderd?
Bovenstaande casus is een mooi voorbeeld van hoe PMM te werk gaat. Sommige casussen die bij PMM worden ingebracht worden meteen opgelost, terwijl het bij andere casussen ook gaat om aanpassingen in wet- en regelgeving. Peter Hennephof merkt op dat een groot voordeel van PMM is dat de maatwerkfunctionarissen elkaar direct kunnen bereiken, dezelfde urgentie voelen én dezelfde taal spreken. “Doordat er een escalatieladder is met de mogelijkheid tot opschalen naar een landelijk escalatieteam als het nodig is, blijft geen 1 casus liggen” vertelt Hennephof.
Beeld: © Hans Roggen Fotografie
Panelgesprek 2: De positie van de professional
In het tweede panelgesprek gingen Eric Dannenberg (Divosa), Bernard ter Haar (ABD TopConsult), Redouan El Khayari (Sociaal Werker van het Jaar) en Marije Wolsink (Centraal Administratie Kantoor) in gesprek over ‘de professional in zijn kracht’. Hoewel zowel de dagvoorzitter als Redouan el Khayari wat zweverige associaties bij deze term hadden, leidde het onderwerp wel tot passionele pleidooien. Zo gaf Bernard ter Haar aan al jaren te pleiten voor ‘ontschotting’. Het liefst met één wet voor het sociaal domein, maar in ieder geval door meer samenwerking en een integrale kijk op multiproblematiek. Juist om de inwoner te helpen, moet het systeem veel eenvoudiger: “Als je niet kunt uitleggen waarom het mis gaat, dan werkt het systeem niet.”
Eric Dannenberg ziet dit ook in de praktijk. “Een voorbeeld is dat mensen met schulden vaak eerst een vast dak boven hun hoofd nodig hebben, voor ze de schuldsanering in kunnen. Maar om kans te maken op een woning, moet je wettelijk eerst in de schuldsanering zitten. Soms zijn wetten in de praktijk niet aan elkaar te knopen.”
Marije Wolsink geeft medewerkers bij het CAK de ruimte om bij haar aan te kloppen als ze knelpunten zien. “In 95 procent van de gevallen gaat het goed. Maar voor een kleine groep kan het systeem tegenwerken. Voor mensen in de schulden die hun zorgpremie niet betalen, bijvoorbeeld. Is het dan handig om hen een flinke boete te geven, waardoor ze nog meer in de problemen komen? Of is daar iets anders nodig? Laten we bijvoorbeeld vaker kijken naar de samenhang: hebben burgers schulden bij meer overheidsorganisaties? Een belangrijke indicator om te zien of iemand in de problemen zit.”
Redouan el Khayari doet een appel op de menselijkheid. “We moeten weer gaan handelen naar onze maatschappelijke waarden. Daarom doen ik en mijn collega’s het werk dat we doen. PMM laat zien dat het kan, ik hoop dat die menselijkheid weer de norm gaat worden.”
PMM blijft PMM
Na de panelgesprekken onthulde de Zandtovenaar op bijzondere wijze de nieuwe naam van PMM. De instrumenten die door het programma zijn opgezet blijken namelijk zo succesvol, dat ze een structurele plek krijgen binnen de Rijksoverheid. Dat biedt meer zekerheid op de lange termijn, waardoor nog beter gewerkt kan worden aan een sterkere positie van professionals in het sociaal domein. Daarmee gaat Programma Maatwerk Multiprobleemhuishoudens in 2023 verder onder een nieuwe naam: Professionals voor Maatwerk Multiproblematiek.